Informacje dla mechaników, pilotów i skoczków spadochronowych

Informacje umieszczone w tym dziale adresowane są do mechaników i użytkowników wszystkich rodzajów spadochronów. W poszczególnych kategoriach spadochronów występują zróżnicowane wymogi formalne, dlatego istotnym jest zapoznanie się z informacjami na temat klasyfikacji spadochronów i zakwalifikowanie używanego przez siebie sprzętu spadochronowego do odpowiedniej kategorii.

• W przypadku pilotów mogą to być to zarówno spadochrony ratownicze do wykonywania skoków ratowniczych czyli kategoria spadochrony osobowe, jak i spadochronowe systemy ratownicze do ratowania całych statków powietrznych czyli kategoria spadochrony innego przeznaczenia.
• W przypadku skoczków spadochronowych będzie to kategoria spadochrony osobowe, w tym główne i zapasowe, a także dodatkowo systemy uprząż - pokrowiec oraz automaty spadochronowe.

Zasady eksploatacji i obsługi sprzętu spadochronowego zawarte są w części ogólnej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo Lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków ( plik do pobrania 4.95 Mb), z późniejszymi zmianami ( plik do pobrania 128.88 Kb) oraz w:

• Załączniku nr 4 Spadochrony  plik do pobrania 19.03 Mb
   

Stan techniczny spadochronów

Spadochronu należy używać do lotu, skoku lub zrzutu w wymaganym dla niego stanie technicznym, a także zgodnie z instrukcją oraz z zachowaniem wszystkich określonych przez instrukcję ograniczeń.

Do skoku lub użycia mogą być układane tylko spadochrony posiadające ważne dopuszczenie wpisane przez upoważniony podmiot do karty sprzętu spadochronowego plik do pobrania 600.02 Kb.

Odmienne zasady stosowane do niektórych spadochronów znajdują się w cześci dotyczącej spadochronowych systemów ratowniczych (poniżej )

Układanie, przeglądy techniczne spadochronów, wystawianie kart spadochronów oraz wydawanie dopuszczeń do użycia wykonywane jest przez podmioty wpisane do ewidencji prowadzonej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Wykaz podmiotów umieszczonych w ewidencji spadochronowej (P) oraz zakres ich działalności 
 plik do pobrania 173.01 Kb

Sposób prowadzenia przez mechaników zapisów w kartach spadochronów
 plik do pobrania 875.27 Kb

Nie wszyscy mechanicy posiadają kompetencje do wykonywania złożonych napraw, wydawania kart spadochronów i wpisywania dopuszczeń. Do wykonywania poważnych napraw z ingerencją w strukturę podzespołów wymagane jest, poza wpisem do ewidencji, posiadanie odpowiedniego certyfikatu wydanego przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego potwierdzającego spełnienie dodatkowych wymagań rozporządzenia.

Obsługa techniczna spadochronu we własnym zakresie przez pilota lub skoczka

Zakres obsługi technicznej, którą pilot lotni może wykonać we własnym zakresie
 plik do pobrania 715.29 Kb

Zakres obsługi technicznej, którą pilot paralotni może wykonać we własnym zakresie
 plik do pobrania 880.54 Kb

Zakres obsługi technicznej, którą skoczek spadochronowy może wykonać we własnym zakresie
 plik do pobrania 1.77 Mb

Okres ważności ułożenia spadochronu

Gdy producent nie określa maksymalnych terminów przechowywania spadochronu w stanie ułożenia do skoku lub użycia, okres ten nie może przekraczać:

• 120 dni dla spadochronów ratowniczych,
• 180 dni dla pozostałych spadochronów.

Dokumenty spadochronów

Karta sprzętu spadochronowego jest dokumentem zawierającym informacje identyfikujące spadochron oraz mechanika dokonującego poświadczeń. Zawiera także odpowiednio do rodzaju spadochronu inne informacje, między innymi poświadczenie dopuszczenia do użycia i ewidencję ułożeń spadochronu. Karty sprzętu spadochronowego to uniwersalne druki które w zależności od sposobu ich wypełnienia przez mechanika pełnią rolę dokumentów dla różnych spadochronów. Poniżej przykłady kart sprzętu spadochronowego dla poszczególnych kategorii spadochronów:

• spadochron ratowniczy -   Karta zestawu spadochronowego 214.34 Kb
• spadochronowy system ratowniczy -  Karta spadochronu innego przeznaczenia 577.29 Kb – dokument zawiera także informacje o przeznaczeniu i podstawowych ograniczeniach eksploatacyjnych spadochronu;
• spadochron zapasowy (czasza) w zestawie z uprzężą - pokrowcem -  Karta zestawu spadochronowego - dokument zawiera także informacje o kompletacji czaszy zapasowej w zestawie z systemem uprząż – pokrowiec oraz informacje o automacie AAD. Ze względu na wygodę użytkownika dokument jest umieszczony na wspólnym druku z kartą czaszy głównej, jednak jest to niezależny dokument który, można odciąć od wspólnego druku;
• spadochron zapasowy (stary typ - w pokrowcu bez uprzęży) -  Karta zestawu spadochronowego dokument zawiera także informacje o rodzaju spadochronu np: kompletny spadochron zapasowy w pokrowcu bez uprzęży;
• spadochron główny (czasza) -  Karta czaszy głównej – dokument zawiera między innymi informacje o modelu uprzęży – pokrowca, z którego częściami zmontowano czaszę główną. Nie zawiera ewidencji ułożeń i użyć czaszy głównej. Ze względu na wygodę użytkownika dokument jest umieszczony na wspólnym druku z kartą zestawu spadochronowego: uprząż - pokrowiec i czasza zapasowa, jednak jest to niezależny dokument, który można odciąć od wspólnego druku.
• spadochron główny (stary typ - z własnym pokrowcem i uprzężą) -  Karta czaszy głównej – dokument zawiera między innymi informację że jest to stanowiący całość kompletny spadochron główny z uprzężą i pokrowcem. Nie zawiera ewidencji ułożeń i użyć czaszy głównej.

Spadochrony używane przez pilotów

Spadochrony używane przez pilotów należą do jednej z dwóch grup:

• spadochrony ratownicze - przeznaczone do wykonywania skoków w celach ratowniczych i zaliczane do kategorii spadochrony osobowe
• spadochronowe systemy ratownicze - wykorzystywane do ratowania całych statków powietrznych lub ich części z załogą lub bez, które nie są przeznaczone do wykonywania skoków i należą do kategorii spadochrony innego przeznaczenia.

Do spadochronów ratowniczych oraz spadochronowych systemów ratowniczych stosuje się zróżnicowane wymogi formalne; poniżej szczegółowa informacja na ten temat.

spadochrony ratownicze

• jako spadochrony osobowe we wszystkich zastosowaniach muszą posiadać kartę zestawu spadochronowego plik do pobrania 214.34 Kb z ważnym dopuszczeniem do skoków. Obsługa tych spadochronów, w tym także ich układanie i dopuszczanie do skoków, może być przeprowadzona tylko przez mechaników spadochronowych (świadectwo kwalifikacji P) działających w ramach podmiotów wpisanych do ewidencji (P).

spadochronowe systemy ratownicze

• nie we wszystkich zastosowaniach muszą posiadać karte spadochronu innego przeznaczenia plik do pobrania 577.29 Kb. Informacje o tych zastosowaniach znajdują się w zakładkach lotnie i paralotnie.
• między innymi do lotów wykonywanych przez osoby nie posiadające kwalifikacji pilota, lotów więcej niż jednoosobowych, działalności gospodarczej i szkolenia personelu lotniczego, statków powietrznych o masie startowej przekraczającej 495 kg lub podlegających rejestracji mogą być używane tylko spadochronowe systemy ratownicze posiadające kartę spadochronu innego przeznaczenia z aktualnym dopuszczeniem do użycia. Obsługa tych spadochronów, w tym także ich układanie, montaż i dopuszczanie do użycia, może być przeprowadzona, przy braku dodatkowych zastrzeżeń ze strony producenta, przez działających w ramach podmiotów wpisanych do ewidencji (P) zarówno mechaników spadochronowych (świadectwo kwalifikacji P), jak i mechaników lotniczych właściwych ze względu na przeznaczenie spadochronu;
• brak obowiązku posiadania karty spadochronu nie zwalnia użytkownika z obowiązku używania do lotu sprzętu w wymaganym dla niego stanie technicznym i zgodnie z instrukcją, w tym stosowania zaleceń producenta oraz nadzorów krajowych, a także monitorowania bieżących publikacji w tym zakresie.

Działalność techniczna

zgłoszenie do ewidencji - profilaktyka

Wieloosobowe podmioty, a także pojedynczy mechanicy, podejmujący działalność techniczną w zakresie obsługi spadochronów, są obowiązani zgłosić  plik do pobrania Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego zamiar podjęcia takiej działalności na 14 dni przed jej planowanym rozpoczęciem.

Prowadzenie działalności w zakresie obsługi lub montażu spadochronowych systemów ratowniczych wymaga zgłoszenia i uzyskania wpisu do ewidencji działalności spadochronowej (P  plik do pobrania 388.61 Kb), niezależnie od posiadania wpisów w odrębnych ewidencjach.

Działalność w zakresie spadochronów osobowych mogą podjąć tylko mechanicy spadochronowi, natomiast w zakresie spadochronowych systemów ratowniczych również mechanicy lotniczy właściwi ze względu na przeznaczenie spadochronu.

W oparciu o zgłoszenia Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego prowadzi ewidencję podmiotów i osób zajmujących się działalnością techniczną w zakresie sprzętu spadochronowego oraz przesyła zestaw dokumentów obowiązujących w prowadzonej działalności.

W ramach nadzoru i bieżącej działalności profilaktycznej Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego przekazuje podmiotom zalecenia związane z obsługą i eksploatacją spadochronów oraz informacje dotyczące ograniczeń eksploatacji sprzętu wynikające z analizy zdarzeń lotniczych, a także przeprowadza kontrole podmiotów.

Ewidencję podmiotów prowadzących działalność techniczną w zakresie sprzętu spadochronowego (P) prowadzi w imieniu Prezesa ULC Inspektorat Certyfikacji  Wyrobów Lotniczych (LTT3).

Podstawowy wpis do ewidencji nie upoważnia do prowadzenia działalności w pełnym zakresie.

Działalność mechaników podlegająca certyfikacji

Podmioty chcące uzyskać kompetencje do wykonywania złożonych napraw i obsługi sprzętu z ingerencją w strukturę podzespołów powinny wystąpić z wnioskiem  plik do pobrania 117.50 Kb o przeprowadzenie procesu certyfikacji, potwierdzającego spełnienie dodatkowych warunków określonych w rozporządzeniu  plik do pobrania 1.93 Mb. Wraz z wydaniem certyfikatu dokonywany jest z urzędu wpis do ewidencji podmiotów prowadzących działalność techniczną bez konieczności składania odrębnego wniosku (zgłoszenia).

Skreślenie podmiotu z ewidencji

W przypadku prowadzenia działalności niezgodnie z przepisami w/w rozporządzenia, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego może dokonać skreślenia podmiotu z prowadzonej ewidencji, skutkującego zakazem prowadzenia przedmiotowej działalności do czasu usunięcia uchybień i uzyskania ponownego wpisu.

Produkcja spadochronów

Produkcja spadochronów wymaga uzyskania certyfikatu potwierdzającego spełnienie wymagań w/w rozporządzenia  plik do pobrania 1.93 Mb. przewidzianych dla producentów. Proces certyfikacji prowadzony jest na wniosek  plik do pobrania 117.50 Kb zainteresowanego. Wraz z wydaniem certyfikatu dokonywany jest z urzędu wpis do ewidencji podmiotów prowadzących działalność techniczną bez konieczności składania odrębnego wniosku (zgłoszenia).

Pojedyncze egzemplarze spadochronów mogą być produkowane pod nadzorem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego przez podmioty nie posiadające certyfikatu.

Producent jest odpowiedzialny za udostępnianie użytkownikom wyłącznie sprzętu spadochronowego spełniającego warunki techniczne wykonania i odbioru wraz z wystawionym przez producenta dokumentem potwierdzającym ten fakt oraz aktualnym podręcznikiem użytkownika (instrukcją sprzętu spadochronowego)

Instrukcje sprzętu spadochronowego

Zalecaną zawartość i układ instrukcji określa odpowiednio norma EN 12491: 2003 i normy ją transponujące lub norma TS-106 wydana w styczniu 1989 przez Parachute Industry Association (PIA) plik do pobrania ze strony internetowej PIA.

Wprowadzany na rynek polski importowany sprzęt spadochronowy powinien być wyposażony w instrukcję sprzętu spadochronowego przetłumaczoną na język polski.

Publikacja informacji

Producent ma obowiązek zapewnić publikację informacji o wszelkich zmianach w warunkach używania sprzętu spadochronowego i przekazać te informacje Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Wymagania techniczne

Wymagania techniczne dla spadochronów określa każdorazowo na wniosek zainteresowanego Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Do spadochronów (odpowiednio do rodzaju sprzętu spadochronowego) mogą mieć zastosowanie poniższe wymagania techniczne:

• norma ETSO C 23 D -  plik do pobrania ze strony internetowej EASA
• norma EN 12491:2003 - plik do pobrania ze strony internetowej normy.pl
• wymagania techniczne dla spadochronów (zał. nr 4 wytycznych nr 3 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 20 kwietnia 2005 z późniejszymi zmianami)
• inne określone każdorazowo na wniosek zainteresowanego przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Norma techniczna ETSO C 23D oraz zakres kompetencji EASA i nadzorów krajowych

 plik do pobrania 38.85 Kb

Powyższy schemat przedstawia zakres stosowania normy ETSO C 23d oraz kompetencje EASA (www.easa.eu.int/home ) i nadzorów krajowych do poszczególnych rodzajów spadochronów.